تصاویر جدید




آمار بازدید

آخرین بروز رسانی 1393/05/05 2014/07/27

برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.

لقمان حکیم

فرستنده ErfanAbad در تاريخ ۱۳۸۹/۱/۱ ۶:۵۰:۰۰ (3150 بار خوانده شده) چهره های ماندگار
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
بسم الله الرحمن الرحیم
وَ لَقَد آتَینَا لُقمَان الحکمَةَ الآیة/لقمان 12
الحمد لله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی اشرف المرسلین، و علی آله و اصحابه اجمعین. اما بعد:
سرگذشت لقمان حکیم سرشار از حکمت و عبرت است. شناخت سرگذشت لقمان از جهت اینکه خداوند متعال نام او را در قرآن مجید آورده و به او حکمت عطا فرموده امری اجتناب نا پذیر است. بنابر این شخصیت لقمان حکیم دارای ابعاد وسیع وپر ماجرایی باید باشد. از این رو، جهت آگاهی از گوشه و کنار زندگی و شخصیت وپند های گهر بار آن حکیم تواناتتبع نموده و به اندازه ای که در خور حال و توانم بود شمه ای از سرگذشت آن حکیم بزرگ را به خوانندگان عزیز تقدیم می نمایم. امیدوارم مورد قبول حق واقع گردد.

نام و نسب لقمان
در منابع گذشته نام و نسب لقمان بطور متفاوتی ذکر شده است اکنون چند نوع از نسب لقمان را بنا بر رأی مؤلفین ذکر می کنم: لقمان حکیم بن عنقاء بن سدون. لقمان بن ثاران.{البدایه و النهایه ج1و2} لقمان بن باعورا.{دائره المعارف قرن عشرین ج 8 ص370 - 371} لقمان بن باغور بن باهور بن تارخ و هو آذر ابو ابراهیم الخلیل علیه السلام.{تفسیر روح البیان ج 7 ص 73} لقمان خواهر زاده ی حضرت ایوب. لقمان پسر خاله ی حضرت ایوب است. لقمان از اولاد آذر است.{دائره المعارف قرن عشرین ج 8 ص 370- 371}

شخصیت لقمان
شخصیت لقمان حکیم بنا بر شهادت قرآن کریم که در یک کلمه آن را معرفی نموده (و لَقَد آتَینا لُقمانَ الحِکمَه) شخصیتی بس بزرگ است، یعنی حکیم و دارای حکمت بودن برای یک انسان فرزانه، شخصیت بزرگ و وسیعی است. بقول عکرمه و الشعبی او پیامبر است . و بعضی نیز او را غلام سیاه چرده و برده می پندارند. {دائره المعارف قرن عشرین ج 8 ص 370 - 371} و بعضی گفته اند که لقمان به خدمت چهارهزار نبی رسیده است. {تفسیر روح البیان ج 7 ص 73} و اقوالی نیز بر شاگردی لقمان بر حضرت داود را دارد. { دائره المعارف قرن عشرین ج 8 ص 370 - 371} جمهور علماء عقیده دارند که او حکیم بوده و به حکمت طب و حکمت حقیقت تسلط داشت{تفسیر روح البیان ج 7 ص 73} و علمای تفسیر متفق اند که از اولیاء بوده نه از انبیاء. {کشف الاسرار و عده الابرار ج 7 ص 489} پیامبر (ص) درباره ی او فرموده است که لقمان نبی نیست بلکه لقمان انسانی است دارای تفکر حسن الیقین و او خدا را دوست داشت و خدا نیز او را دوست میداشت و به او حکمت داد. {تفسیر روح البیان ج 7 ص 73}
صاحب حکمت بودن یعنی صاحب فضیلت و قدرت تفکر و بیان بودن. خداوند کریم لقمان را به این صفت برتری داد؛ چون او خدا را به این حد دوست می داشت که خداوند نیز در قبال آن دوستی آن را ثابت کرد و اوست که تحمل آن بزرگی را داشت و به آن، همه درس حکمت و عبرت آموخت و گفتار و اعمال حکیمانه ی ایشان تاکنون سرمشق دیگران قرار گرفت و خیلی ها را به تفکر و حیرت واداشت گرچه به گفته ی مورخان او نجار بوده یا خیاط یا چوپان و غیره هر چه که باشد دارای علم و بصیرت و توانمندی در گفتار حکمت آمیز و کردار عبرت آمیز نسبت به سایرین می باشد.

فراز هایی از گفتار و کردار حکیمانه ی لقمان
به همه ی اقوال، لقمان زیادت از هزار سال عمر یافت لقمان حکیم مردی بود سیاه چهره و از اهالی حبشه در زمان طفولیت به دام رقیت مبتلا شده و به قید اسارت گرفتار گردیده مولای او شخصی بود از طایفه ی بنی اسرائیل و معروف به سوء اخلاق و حرکات ناهنجار غالب اوقات با او سختی کردی و به کارهای صعب امر فرمودی لقمان تحمل بار گران کردی و با اخلاق زشت و حرکات ناشایست او تن در دادی تا روزی مولای لقمان با یکی از قماربازان قمار باخت بدان شرط که با بازنده آب نهری را که در برابر خانه ی او جاری بود بیاشامد و یا فدیه بدهد. بر حسب اتفاق حریف بر مولای لقمان غالب آمد. و انجام دادن شرط را خواستار گردید و گفت اگر آب را بیاشامیدی و راضی به فدیه شدی یا باید چشم جهان بینت را از بَر بَرکنم و یا تمام اموالت را متصرف شوم. مرد اسرائیلی در ماند و مهلت طلبید شام که لقمان با پشته ی هیزم از کوه بازگشت مولای خود را مهموم و اندوهناک بدید سبب پرسید مرد اسرائیلی واقعه بیان داشت لقمان گفت: جواب او سهل است و رفع شرطش آسان گفت: چگونه آسان است؟ گفت: در جواب او بگو، من آب وسط این نهر را می آشامم پس از این که تو طرفین آن را آشامیده باشی. اگر گفت: طرفین آن را تو بیاشام بگو جلوی او را سد نما تا من طرفین آن را بیاشامم چون مسدود کردن آن بر او سخت است قهراً دست از تو خواهد کشید و از شر وی آسوده خواهی گردید. اسرائیلی خوشنود شده پس از جواب دادن حریف در ازاء این مطلب لقمان را آزاد کرد و از مال دنیا بی نیاز فرمود و خود نیز توبه و ترک قمار کرد.{لغت نامه ی دهخدا ج 4}
به قولی تا پیامبری حضرت داود (ع) معشیت کرده است زمانی که حضرت داود (ع) به پیامبری برگزیده شد او فتوی را کنار گذاشت. و از او پرسیدند چرا فتوی دادن را کنار گذاشته است! پس او جواب داد (اَلاَ اَکتَفی اذا کَفیتَ). روایت شده که روزی حضرت لقمان بر حضرت داود علیه السلام وارد شده. حضرت داود (ع) در حال بافتن زره های جنگی برای پوشیدن بود. و به تحقیق خداوند نیز بر او آهن و فلزات را نرم و آسان کرده است. حضرت لقمان اراده کرد که از او درباره ی چیزی که می کند سؤال کند، اما سکوت را اختیار کرد و حرفی نزد زمانی که حضرت داود (ع) کار خویش را تمام کرد گفت: آری این لباس جنگ است برای شما، لقمان گفت (الصّمتُ حِکمَهٌ و قلیلٌ فاعِلُه) سکوت را اختیار کردن حکمت است اما کسانی که سکوت را اختیار می کنند بسیار کم هستند و در جواب او حضرت داود (ع) فرمودند که به حق شما را حکیم نامیدند. {دائره المعارف قرن عشرین 8/370-371}
در بعضی کتاب ها ذکر شده است که حضرت لقمان به چهار هزار نبی خدمت کرده است و از حرف های آن پیامبران گرامی هشت کلام را اختیار کرده است:
1ـ (اِن کُنتَ فی الصّلاه فاحفَظ قلبک) اگر در نماز باشی قلب خود را حفظ کن یعنی با حضور و خشوع نماز بخوان.
2ـ (و اِن کُنتَ فی الطَّعام فَاحفَظ حلقک) و اگر در هنگام خوردن طعام باشی حلق خود را نگاهدار.
3ـ (و اِن کُنتَ فی بَیتِ الغَیرِ فَاحفَظ عَینَیکَ) و اگر در خانه ی کسی باشی چشمان خود را حفظ کن.
4ـ (و اِن کُنتَ بَینَ النَّاس فَاحفَظ لِسانک) و اگر در میان مردم باشی مواظب زبان خود باش و آن را حفظ کن یعنی مواظب باش حرف بی موردی نزنی.
5 و 6ـ (وَ اذکُر اِثنَینِ امَّا الَّذانِ تَذکُرهُما فَاللهُ وَ المَوت) دو چیز را فراموش مکن و همیشه در یادت باشد آن دو چیزی که همیشه در یادت باشد الله تبارک و تعالی و مرگ است.
7 و 8ـ (وَ اَنسِ اِثنَینِ امَّا الَّذانِ تَنساهُما اِحسانک فی حَقِّ الغَیرِ و اِساءة الغیر فی حقِّک) و دو چیز را فراموش کن و به یاد خود میانداز آن دو چیزی که باید از یادت برود احسان و خوبی است که تو در حق غیر کرده ای و بدی و ظلمی که دیگران در حق تو انجام داده اند.
روایت می شود که به آن حکیم فرزانه گفته شد: یا لقمان چرا صورت شما قبیح است؟ لقمان در جواب فرمود: آیا شما بنقش ایراد وارد می کنی و یا به نقاش نقش ایراد وارد می کنی؟ یعنی عیب جویی می کنی.{تفسیر روح البیان ج 7 ص 73} روزی مردی به وی بگذشت و بنی اسرائیل او را جمع شده بودند و ایشان پند می داد آن مرد گفت: تو نه آن چوپانی نیستی که با من در فلان جا گوسفند می چراندی؟ لقمان گفت: آری من آن چوپانم که تو دیدی. آن مرد گفت: به چه خصلت به این جایگاه رسیدی؟ گفت: به سه چیز: 1ـ بصدق الحدیث. 2ـ باداء الامانة. 3ـ ترک ما لایعنی. به سخن راست گفتن، و امانت دار بودن، و از آن چه در دین بکار نیاید ترک آن نمودن. {کشف الاسرار و عده الابرار ج 7 ص 489 - 490}
از لقمان حکیم روایت شده است که لقمان حکیم به فرزند خویش گفت: ای فرزندم اگر کسی با دوست ناباب هم صحبت شود سلامت نخواهد ماند و اگر کسی به مکان بد برود به کارهای زشت متهم خواهد شد و اگر کسی زبان خود را حفظ نکند پشیمان خواهد شد. {سراج الطالبین شرح منهاج العابدین 2/23} ذکر شده است که روزی لقمان حکیم در حالی که سوار الاغ شدن بود و پسرش در کنار او راه می رفت داخل کوچه شد مردم وقتی که او را دیدند گفتند: شیخی که به پسر کوچک خود مهربانی نمی کند بعد از آن پسرش را نیز سوار الاغ کرد و با هم راه افتادند و بعد از آن مردم گفتند: سومی نیز نبود تا سوار الاغ شود. بعد از آن لقمان حکیم از الاغ پیاده شد و بر روی الاغ نیز پسرش تنها باقی ماند و به راه افتادند بعد از آن مردم گفتند: پیرمرد پیاده راه می رود آن وقت پسرش سوار الاغ است بعد از آن پسرش نیز از الاغ پیاده شد و با هم پیاده حرکت کردند و الاغ نیز بدون سواره ای با آنها حرکت کرد و بعداً مردم گفتند: این دو پیاده حرکت می کنند در حالی که الاغ آنان فارغ از سواره است. از این کار غرض و هدف لقمان حکیم این بود که به فرزند خویش نشان بدهد که شأن مردم چگونه است، یعنی نمی توان نظر تک تک مردم را مراعات کرد و راضی کردن مردم غایتی است که نمی توان به آن رسید و احمق ترین مردم چیزی را طلب می کند که به آن هر گز نمی تواند برسد. {سراج الطالبین شرح منهاج العابدین 2/10-11}


محقق: ابراهیم پقه
صفحه مناسب چاپ
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم

تصویر اتفاقی

مقبره و مدفن حضرت شیخ محمد انجیر فغنوی رضی الله عنه واقع در شهر بخارا - کشور ازبکستان

مقبره و مدفن حضرت شیخ محمد انجیر فغنوی رضی الله عنه واقع در شهر بخارا - کشور ازبکستان

حضور بی سابقه مردم در نماز جمعه

حضور بی سابقه مردم در نماز جمعه


اعضای دارای بیشترین پیام

1 mohammad2
mohammad2
127
2 SAHABI 97
3 sahneh 84
4 elyas 62
5 gapist 48
6 neghab
neghab
25
7 nurahmed 23
8 alten 19
9 emin
emin
15
10 rauf 13

جدول اوقات شرعی