تصاویر جدید
آمار بازدید
آخرین بروز رسانی 1400/3/30 2021/6/20

امام الفقیه عبدالکریم شهرستانی رحمة الله علیه

تصویر کوچک شده
بسم الله الرحمن الرحیم
بیوگرافی امام الفقیه الحکیم المتکلم
ابوالفتح محمد بن ابی القاسم عبدالکریم بن احمد الشهرستانی

در صفحات تاریخ، بر لوحه ها و سنگ نوشته ها و آثار بجا مانده از کهنترین ادوار زندگی انسان بر کره ی خاکی تا امروز، از فراعنه، امپراطوران، شاهان و سرداران بی شماری نام برده شده است که هر یک در عهد خود به فتوحات بزرگ و درخشانی نایل آمده اند. پیروزیهای توأم با افتخار فراوان کسب کرده در رفیعترین کاخها، غرق در فلزات و سنگ و گوهرهای گرانبها و در محاصره ی بندگان و چاکران، با جلال و شکوه زیسته اند و در پایان، در اوج افتخار در میان حسرت و اندوه اطرافیان جهان را به جهان دار سپرده و رفته اند. آری. آن مظاهر عظمت و شکوه و جلال مرده اند و فراموش شده اند چنانکه در جزیره ی عالم یا نشانی از آنان بجا نمانده و یا اگر مانده با افتخارترین نیست.

در تاریخ حیات بشر، نام و اثر آنکس جاوید است که در راه خدمت و سعادت توده های بشری روزگار گذارنیده و هدفش رشد و تعالی جامعه ی پیرامون خود بوده باشد. نام و اثر آنکس جاوید میماند و با افتخار و شرف ابدی در جریده ی عالم ثبت خواهد ماند که با قدمهای مطمئن و استوار و بی مانند خویش، در راه حق کوشیده و همه ی عمر خود را وقف خدمت و ارشاد انسانها کرده و حیات خویش را برای رهایی انسانها و جامعه ی خویش از ظلمات جهل و نادانی مصروف داشته است.

امام «ابوالفتح محمد بن ابی القاسم عبدالکریم بن احمد شهرستانی» یکی از آن افرادی است که عمر شریف خود را جهت رشد و اشاعه ی علوم اسلامی صرف کرده و در تاریخ نامی برای خود به ثبت رسانیده است. در این عجاله، در صدد آنیم که به مختصری از زندگینامه ی این شخصیت مبرز پرداخته و با آن بیشتر آشنا شویم.

نام و نسب او
نام ایشان محمد و القاب ایشان «افضل، حجة الحق، تاج الدین» است. کنیه اش ابوالفتح و نام پدرش ابی القاسم عبدالکریم بن ابوبکر شهرستانی است. وی در فقه مقلد امام شافعی بوده و در اصول دین تابع امام ابوالحسن اشعری میباشد.

محل تولد
حدود 950 سال اندی قبل در شهرستان خراسان کودکی چشم به جهان گشود البته در عرصه ی پهناور «کشور ایران» آن زمان سه محل بنام «شهرستان» وجود داشته که هر یک از آنها به مناسبتی در کتابهای قدیم صاحب اسم و شهرت شده است. نخست «شهرستان» فارس است که «اصطرخی» در «مسالک و ممالک» و «ابن بلخی» در «فارسنامه» و «یاقوت» در «معجم البدان» و دیگر مؤلفان خود، آنرا توصیف کرده اند. دوم «شهرستان» اصفهان است که در حقیقت همان شهر «جی» باستانی یا «اصفهان» پیش از اسلام بوده است. از این شهرستان در دوره ی «صفوی» چند تن از رجال ادب و سیاست بر خاسته اند.

سوم «شهرستان» خراسان است که آنرا «شهرستان خوارزم» هم مینامند و با شهر «نسا» سه میل فاصله داشته است. در محلی که شهرستانی بوده، در کنار این شهر ریگزار شمال خراسان و بتعبیر کنونی در مرز ریگستان «ترکستان» قرار گرفته بود پیوسته در معرض طوفانهای شن و ریگ بود و مردم آنجا برای اینکه خانه و باغ و کشتزار ایشان در زیر تپه ای سیار شن مستور نشود مجبور بودند همیشه با این عوامل خطرناک طبیعی مبارزه کنند، با این وجود شهرستان خوارزم از حیث اقتصاد آنچنان اهمیت و عظمتی نداشت ولی داشمندانی همچون محمد شهرستانی از آنجا برخاست که این شهرستان را بیش از آنچه سزاوار بوده شهرت را بآن شهر داده است.

ولادت
مورخان در مورد ولادت ایشان اختلاف نظر دارند. بعضی از مورخین سال 467 هجری قمری را تاریخ ولادت شهرستانی گفته اند. بعضی از مورخین نیز سال 469 را برگزیده اند و برخی نیز سال 479 را تاریخ ولادت ایشان دانسته اند. «ابن السمعانی» روایت سوم را از زبان خود شهرستانی شنیده و در کتاب ذیل رجال خویش آورده و آنگاه ابن خلکان و امام سبکی نیز همان را از ذیل ابن السمعانی نقل کرده اند. پس چون دلیل کافی برای روایت اول و دوم نداریم میتوان گفت که: ایشان در سال 479 در خراسان متولد شده است.

دوران کودکی و تعلم
امام تاج الدین محمد شهرستانی کودکی و نوجوانی خود را در جرجان به روش متداول عصر، صرف تحصیل سواد و کسب علوم مقدماتی کرده و از استادانی که در آنجا مانند هر شهر دیگر از بلاد اسلامی وجود داشته، کسب فیض کرده است. سپس برای ادامه ی تحصیلات خود به شهر نیشابور مسافرت مینماید. «نیشابور» در آن زمان یکی از مراکز بزرگ علمی اسلام بود که هزاران دانشجو در آنجا مشغول به تحصیل بودند. دار العلوم نیشابور مستلزم داشتن معلومات کافی و استعداد سرشار و محفوظات وافی و آگاهی به لغت و ادب و فرهنگ اسلامی بوده است. در چنین شرایطی دانشجویان وارد نظامیه ی نیشابور میشدند و رشته های مختلف علمی را تعقیب و تکمیل میکردند.

چون سطح معلومات و دانش استادان بزرگ نظامیه نیشابور بالا بود، از اینرو فقط دانشجویان زبده و مستعد میتوانستند از محضر آنان استفاده نمایند. با قرائن و آثاری که در دست است میتوان مطمئن بود که شهرستانی از غالب دانشجویان نظامیه نیشابور با استعدادتر بوده و با معلومات وسیع و حافظه ی نیرومند و قوه ی بیان و زبان گیرا و آهنگ خوش و کلام بلیغ و رسا و لطف سخن و وسعت نظر و سعه ی صدر توأم با شجاعت اخلاقی و علم و ادب خویش، در نظامیه نیشابور مقامی ارجمند و خاص را احراز کرده است.

در آن زمان دو چیز درجه ی اول باعث شهرت اهل علم محسوب میشد: یکی وعظ و دیگری مناظره، پیشرفتی که از این دو راه، نصیب «حجة الاسلام ابو حامد محمد بن محمد غزالی» شده بود هر نامجوئی را به تعقیب این دو فن ترغیب میکرد و حجة الحق شهرستانی هم که دانشجوئی مستعد و لایق بود در نیشابور نزد استادان خود فنون وعظ و مناظره را به نحو احسن آموخت حتی آنچنان در این دو مورد پیشرفت کرد که او را در «خوارزم» محل سکونت وی، قهرمان مجلس وعظ و پهلوان میدان مناظره شناخته شد.

در سال 510 هجری قمری تاج الدین محمد شهرستانی برای ادای حج به مکه مسافرت کرده و پس از طواف خانه مقدس خدا و ادای فریضه ی حج، در بغداد رحل سفر میگذارد. در آن وقت «اسعد میهنی» (منسوب به میهنه) مدرس بزرگ مدرسه ی نظامیه ی بغداد و مقرب دربار خلافت عباس بود. وی ترتیبی داد تا در مدرسه ی نظامیه بغداد، برای دوست و رفیق قدیمی خود (شهرستانی) مجلس وعظی آماده سازند. قدرت تعبیر و فصاحت گفتار شهرستانی، چنان مایه ی جلب توجه مردم شد که در اندک مدت، مقبولیت عامه پیدا کرد. وی بمدت 3 سال در بغداد مانگار شد و در این مدت در مجالس وعظ ایشان بزرگان و علمای پایتخت عباسیان با گروه بسیاری از عامه ی مردم حاضر میشدند و کسب فیض میکردند. پس از 3 سال اقامت در بغداد، راهی «خراسان» شد و بقیه عمر خود را در شهرهای عمده ی خراسان و «ماوراءالنهر » بویژه «مرو» و شهرستان و «ترمد » گذارانید.

تاریخ بازگشت او از بغداد به خراسان حدود سنه 514 بوده است. وی درین رفت و آمدها با علماء و افاضل و وعاظ و بزرگان معاصر زیادی آشنایی پیدا کرده و با آنان در مورد بحث های فلسفی، و کلامی به مناظره و گفتگوی علمی پرداخته است. شهرستانی برا ی تکمیل تحقیق و تتبع و استفاده از کتابخانه ها ی مهم و بزرگ دنیای اسلام، پیوسته به مراکز علمی سفر کرده و از نظرات علماء و دانشمندان، اطلاعات مفید و جامعی بدست میاورده است.

وفات
علامه شهرستانی در سال 521 هجری قمری کتابی بنام «الملل و النحل» را تألیف کرد که با نوشتن این کتاب شهرستانی نزد سلطان سنجر شاه سلاجقه موقع و مقام عالی کسب کرده و سمت نیابت دیوان سلطان منصوب گردید. حجة الحق شهرستانی پس از اینکه مدتی نزد سلطان سنجر اقامت کرد در اواخر عمر خود به شهر خود برگشته و بقیه ی عمر شریف خویش را در آنجا گذارنیده اند و سر انجام در سن 70 سالگی در شعبان 548 هجری قمری دنیای فانی را وداع گفته و به سرای آخرت شتافته اند.

استادید
علامه شهرستانی در نیشابور علم فقه را نزد «ابو المظفر احمد خوافی » و « ابو منصور قشیری » فرا گرفته و « اصول » را در محضر « ابوالقاسم انصاری » آموخت وحدیث را نیز پیش «ابو الحسن مداینی » و فرا خواند. ابن خلکان مینویسد: فقه را نزد احمد خوافی و ابو منصور قشیری و غیر آنها فرا گرفت و فقیهی بارع بود و کلام را در محضر ابو القاسم انصاری تحصیل کرد.

تألیفات
1ـ الملل و النحل
2ـ نهایة الاقدام فی علم الکلام
3ـ جیوم
4ـ الارشاد الی عقائد الاسلام
5ـ الاقطار فی الاصول
6ـ تاریخ الحکماء
7ـ تلخیص الاقسام لمذاهب الانعام
8ـ دقائق الاوهام
9ـ شرح سوره ی یوسف بعبارت لطیفة فلسفیه
10ـ العیون والانهار
11ـ غایة المرام فی علم الکلام
12ـ قصه موسی و خضر
13ـ المبدأالمعاد
14ـ مجالس مکتوبة
15ـ مصارعة الفلاسفة او المصارعة والمضارعة
16ـ مفاتیح الاسرار و مصابیح الابرار فی تفسیر القران
17ـ المناهج و الایات
18ـ شهات ارسطوطالیس و ابن سینا و نقضها
19ـ نهایة الاوهام

گردآورنده: اسماعیل وردی
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم

فرستنده شاخه
nurahmed
فرستاده‌شده در تاریخ: 2011/7/27 17:27  به روز‌شده در تاریخ: 2011/7/30 3:51
نه خیلی خجالتی برای حرف زدن
عضویت از: 2011/4/11
از:
پیام: 25
 پاسخ به: امام الفقیه عبدالکریم شهرستا...
با سلام ، تشکّر نموده و موفّقیّت هر چه بیشترتان را از درگاه خداوند متعال مسألت مینماییم.
تصویر اتفاقی
حضور بی سابقه مردم در نماز جمعه

حضور بی سابقه مردم در نماز جمعه

جوانی حضرت شیح محمد عثمان سراج الدین نقشبندی

جوانی حضرت شیح محمد عثمان سراج الدین نقشبندی

اعضای دارای بیشترین پیام
1 mohammad2
mohammad2
172
2 elyas 130
3 SAHABI 111
4 sahneh 91
5 gapist 56
6 neghab
neghab
30
7 nurahmed
nurahmed
25
8 alten 21
9 men 19
10 IBB
IBB
19
جدول اوقات شرعی