تصاویر جدید
آمار بازدید
آخرین بروز رسانی 1395/10/15 2017/01/04

کعبه و بنای آن در دوران اسلامی

تصویر کوچک شده
کعبه یک سنگ نشان است که ره گُم نشود
کعبه یا بیتُ العَتیق بنایی در میان مسجدالحرام در شهر مکه و کشور عربستان سعودی است که مقدس‌ترین مکان دین مبین اسلام محسوب می شود و قبله‌گاه عاشقان و شیفتگان معبود و حضرت حق است . کعبه بنایی است که نزد مسلمانان بسیار مهم و مقدس است و به جرات می توان گفت هیچ بنایی در اسلام به اندازه ی کعبه اهمیت و تقدس ندارد . بنایی که تقدس و اهمیت آن نزد تمام مذاهب اسلامی امری مبرهن و مورد اتفاق و اجماع است . کعبه بنایی مکعبی شکل است که از سنگهای سیاه و سخت ساخته شده است . این سنگها که از سال ۱۰۴۰ قمری تا به امروز بر جای مانده، از کوه های مکه به ویژه جبل الکعبه در محله شُبَیکه گرفته شده است. سنگها اندازه های مختلفی دارند به طوری که بزرگترین آنها با طول و عرض و ارتفاع ۱۹۰، ۵۰ و ۲۸ سانتیمتر و کوچکترین آنها با طول و عرض ۵۰ و ۴۰ سانتیمتر است.

چهار زاویه کعبه به چهار "رُکن" شهرت دارد، هرگاه واژه رکن بدون پسوند به کار رود، مقصود از آن رکنی است که حجرالاسود در آن قرار دارد. مسیر طواف از رکن حجرالاسود آغاز می شود، سپس به رکن عراقی می رسد، پس از آن به رکن شامی و سپس به رکن یمانی و آنگاه باز به رکن حجرالاسود می رسد. پایه های کعبه از سُرب مذاب و مستحکم و استوار ساخته شده است. پیش از تجدید این بنا توسط قریش، کعبه دو در داشته است یکی ناحیه شرقی (محل در فعلی) و دیگری در ناحیه ی غربی، که از یکی وارد و از دیگری خارج می شده اند. اما قریش تنها در ناحیه شرقی آن دری نصب کرد. بعدها عبدالله ابن زبیر در دیگر را گشود که به وسیله حجاج بسته شد و اکنون همان یک در باقی مانده است. این در تا به حال چندین بار عوض شده است. ساختمان کعبه نیز از سال ۱۰۴۰ تا قرن اخیر تعمیر نشده بود، ولی در سال ۱۳۷۷ قمری و سپس ۱۴۱۷ تعمیراتی در آن صورت گرفت. ابعاد ارکان کعبه بدین قرار است.
1ـ طول ضلع طرف در کعبه، یعنی از رکن اسود تا رکن عراقی، ۱۱/۶۸ متر 2ـ طول رکن عراقی تا شامی، (طرفی که حجر اسماعیل) در آن قرار دارد، ۹/۹۰ متر 3ـ طول رکن شامی تا رکن یمانی، ۱۲/۰۴ متر 4ـ طول رکن یمانی تا رکن اسود، ۱۰/۱۸ متر 5ـ ارتفاع خانه ی کعبه، ۱۴/۸۵ متر.


تاریخ کعبه
بر اساس قرآن کریم، کعبه توسط حضرت ابراهیم و پسر وی حضرت اسماعیل ساخته. وَ إِذْ یَرْفَعُ إِبْرَاهِیمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَیْتِ وَ إِسْمَاعِیلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ؛ و هنگامى که ابراهیم و اسماعیل پایه ‏هاى خانه ی کعبه را بالا می بردند، می گفتند: اى پروردگار ما از ما بپذیر که در حقیقت تو شنواى دانایى. سوره بقره آیه ۱۲۷. در زمان حضرت محمد صلی الله علیه و سلم قبیله قریش متصدی کعبه بود که در آن زمان معبد بتهای قبایل عربی محسوب می شد. عربهای بادیه نشین و ساکنان دیگر شهرها هر سال برای نیایش و داد و ستد به شهر مکه سفر می کردند. مکه به عنوان وادی لم یزرع توصیف شده که زندگی در آن دشوار و منابع زندگی در آن اندک بود. در حقیقت بر اساس شواهد، مکه مرکز تجارت ملی و نیایش بوده است. زمانی که پیامبر اسلام به عنوان فاتح از شهر مدینه به مکه بازگشت، کعبه به مکان نیایش مسلمانان تبدیل شد و زیارت سالانه حج به عنوان یکی از فرایض اصلی مسلمانان شکل گرفت. این بنا تا پیش از فتح مکه به دست حضرت محمد صلی الله علیه و سلم و اصحابش محل نگهداری و پرستش بت‌ها بود. قریش در اطراف کعبه بت‌های مختلفی قرار داده بودند، مانند: لات، عزی، اسافه، نائله، مَنات. بزرگ این بت‌ها هُبل بود که درون کعبه قرار داشت.
بنا به روایت برخی تاریخ نگاران ساختمان کعبه ده بار بنا شده است: بنیان الملائکه، بنیان آدم علیه السلام، بنیان شیث علیه السلام، بنیان ابراهیم و پسرش اسماعیل علیهما السلام، بنیان العمالقه، بنیان جرهم، بنیان مضر، بنیان قریش، بنیان عبدالله ابن زبیر، بنیان حجاج ابن یوسف الثقفی.


موقعیت جغرافیایی حجراسماعیل
حجر اسماعیل میان رکن شامی و رکن غربی مکه قرار دارد. حجر به معنای پناه و دامن است و از این رو به حضرت اسماعیل علی السلام منسوب شده چون دیوارهای کعبه به دست او و پدرش بنا شد. وی برای پناه بردن از گرمای خورشید در سایه و کنار این دیوار می نشست و سایبانی کنار آن برای خود برافراشته و در آنجا پناه می گرفت. چون از گرمای مکه نزد خداوند شکوه کرد، خدا به او وحی فرمود که من در این مکان برای تو روزنه ای به بهشت می گشایم تا روز قیامت از آن نسیم روح افزا بر تو بدمد. حضرت اسماعیل علیه السلام چون درگذشت او را در همان مکان دفن کردند. عبدالله بن زبیر هنگام تجدید بنای کعبه، حجر را حفر کرد و در آن سنگی به رنگ سبز یافت. از قریش در آن باره پرسید، عبدالله بن صفوان گفت این قبر حضرت اسماعیل علیه السلام است، به آن دست نزن. گفته می شود غیر از حضرت اسماعیل علیه السلام، مادر آن حضرت، هاجر و دختران وی نیز در این مکان دفن شده اند. حجر اسماعیل بخشی از خانه کعبه بوده که طی چند نوبت در دورانهای مختلف در جریان تعمیر و بازسازی کعبه، از خانه خارج شده است. حجر اکنون با نیم دایره ای کوتاه محصور است که ارتفاع دیواره آن ۱/۳۰ متر بوده و فاصله آن از دیوار کعبه بیش از دو متر است. بر حسب موقعیت جغرافیایی حجر اسماعیل علیه السلام در سمت شمال شرقی کعبه جای دارد.



براساس روایتهای تاریخی تصمیمات بسیاری در این مکان گرفته شده است از جمله درخواست شق القمر از پیامبر اسلام صلی الله علیه و سلم، مکانی برای پاسخگویی پیامبر صلی الله علیه و سلم به سؤالات، سوء قصد به پیامبر اسلام، طرح توطئه های مختلف دشمنان علیه پیامبر علیه السلام و . . .


تاریخچه ی بنای کعبه
در تاریخچه ی بنای کعبه باید مختصرا چنین گفت که عبدالله بن زبیر در سال ۶۴ هجری، به رغم مخالفت برخی از اصحاب، باقیمانده ی دیوار کعبه را از پایه و اساس برداشت و بار دیگر آن را بنا کرد. وی در بنای جدید کوشید تا تغییری را که قریش در ساختمان کعبه داده و مقداری از مساحت آن را در سمت حجر اسماعیل کاسته بودند (حدود ۳ متر) به کنار نهد و کعبه را به همان شکل قبل از بنای قریش درآورد. چند سال بعد ( ۷۳هجری قمری) شهر مکه به دست حجاج بن یوسف ثقفی افتاد و عبدالله زبیر به قتل رسید. حجاج با نوشتن نامه ای به عبدالملک مروان خلیفه ی وقت از وی خواست تا اجازه دهد کعبه را به شکل قبلی خود درآورد و افزوده ی ابن زبیر را کم کند. عبدالملک اجازه داد تا کعبه به همان صورت گذشته که پیش از بعثت ساخته شده بود، برگردد و تنها دارای یک در باشد و آن مقدار از حجر اسماعیل را که داخل خانه ی کعبه شده بود، دوباره بر حجر افزوده شود.
حجر اسماعیل در فاصله ی میان رکن عراقی و شامی، دیواری به ارتفاع ۱/۳۰ متر است که قوسی شکل بوده و در حقیقت یادگار زمان حضرت ابراهیم و حضرت اسماعیل علیهما السلام بوده است. در برخی روایات آمده است که پیامبران زیادی (حدود۷۰ پیامبر) در این مکان مقدس مدفون شده اند. حجر اسماعیل در حقیقت جزیی از خانه ی کعبه به شمار می آید. با گسترش اسلام و افزوده شدن به شمار مسلمانان، احساس شد که محدوده ی طواف به وسعت و گسترش بیشتری نیاز دارد. از این رو خلیفه ی دوم مسلمین حضرت عمر بن خطاب رضی الله عنه دستور داد خانه های اطراف کعبه را بخرند و خراب کنند و به محدوده ی مسجدالحرام بیافزایند. پس از اقدامات حضرت عمر رضی الله عنه در سال ۱۷ هجری خلیفه ی سوم مسلمین حضرت عثمان بن عفوان رضی الله عنه در سال ۲۶ هجری، بار دیگر بر محدوده ی مسجد افزود. وی دستور داد تا خانه های دیگر اطراف کعبه را نیز خریده و ضمیمه ی مسجد کنند. حضرت عثمان رضی الله عنه همزمان با توسعه ی مساحت مسجد، دستور داد رواق هایی نیز برای مسجد ساخته شود، تا قبل از این زمان، محیط اطراف کعبه، به طور کامل بدون سقف بود و این نخستین باری بود که بخش هایی از آن مسقّف شد. بعد از حضرت عثمان رضی الله عنه، ولید بن عبدالملک اموی (خلافت از ۸۶ تا ۹۶ هجری) بر مساحت مسجدالحرام به مقدار ۱۷۲۵ متر افزود و مسجد را بازسازی کرد. ولید ناودان خانه ی کعبه را نیز از طلا ساخت که امروزه یه همین نام یعنی ناودان طلا شهرت دارد.



در زمان منصور، دومین خلیفه ی عباسی (خلافت از ۱۳۶ تا ۱۵۸ هجری) مساحت مسجد دو برابر شد و نزدیک به ۵۰۰۰ متر مربع بر مساحت آن افزوده گردید. این افزایش در جهت شمال و غرب مسجد صورت گرفت و سپس مهدی عباسی در سال ۱۶۴ هجری قمری از کاردانان و مهندسین معمار خواست، طرحی تهیه کنند تا مسجد از ناحیه ی جنوبی نیز وسعت یابد،‌ به گونه ای که کعبه در میان آن قرار گیرد. بدین ترتیب مجددا مساحت مسجد به مقدار ۶۵۶۰ مترمربع افزایش یافت. برای خانه کعبه بعدها بازسازی نسبتا کاملی در سال ۱۰۴۰ هجری صورت گرفت و دلیل این بازسازی وسیع، سیل عظیمی بود که در سال ۱۰۳۹ هجری در مکه رخ داد و آسیب فراوانی به بنای کعبه رساند. این بازسازی های گاه گاه ادامه داشت تا اینکه در دوران آل سعود در سال ۱۳۶۸ قمری ( ۱۳۲۸ شمسی) ملک عبدالعزیز دستور داد تا مسجد را از هر سو توسعه دهند. این توسعه که از سال ۱۳۷۵ قمری آغاز شد، مساحت مسجد الحرام را تا ۱۶۰۸۶۱ مترمربع رساند. این مقدار مساحت برای جمعیت نمازگزاری بالغ بر ۳۰۰۰۰۰ تن در نظر گرفته شده بود. در این طرح توسعه، تعداد درهای مسجد، به ۶۴ در رسید. ملک فهد که به دنبال مرگ برادرش خالد، در سال ۱۴۰۲ قمری ( ۱۳۶۱شمسی) به سلطنت رسید، یکی از کارهای اساسی خود را رسیدگی به امور حرمین شریفین قرار داد. وی در سال ۱۴۰۹ تصمیم گرفت مسجدالحرام را به نحو بی سابقه ای گسترش و توسعه دهد و به اصلاح و ترمیم آن بپردازد. این توسعه و گسترش در تاریخ مسجدالحرام ببشترین افزایشی است که تا به حال، خانه ی کعبه به خود دیده است. مساحت تقریبی این میادین در شرق در بیرون مسعی : ۴۶۰۰۰ مترمربع در جهات دیگر : ۴۲۰۰۰ مترمربع و جمعا: ۸۸۰۰۰ مترمربع میباشد. یکی دیگر از مواردی که هر سال دو بار به تجدید و تعویض نیاز دارد پرده ی خانه ی کعبه میباشد. این پرده هر ساله به دلیل قرار گرفتن در معرض آفتاب و باد و باران، دو بار تعویض می گردد. نصب پرده ی خانه ی کعبه معمولا در روز عرفه و یا روز عید قربان صورت می گیرد. این پرده به رنگ مشکی می باشد و در کعبه به بُرقَع شهرت دارد. جنس آن از پارچه ی ابریشمی سیاه است و در روی آن آیاتی از قرآن کریم نقش بسته است .

منبع: وبلاگ اشارات
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
تصویر اتفاقی
اتمام نماز جمعه

اتمام نماز جمعه

استاد تنگلی

استاد تنگلی

اعضای دارای بیشترین پیام
1 mohammad2
mohammad2
172
2 elyas 130
3 SAHABI 111
4 sahneh 91
5 gapist 56
6 neghab
neghab
30
7 nurahmed
nurahmed
25
8 alten 21
9 men 19
10 IBB
IBB
19
جدول اوقات شرعی
بج سینه برندسازی گرمایش تابشی تنور گازی