زن و حقوق آن در تشریع اسلام

تاریخ 2008/8/9 20:30:00 | عنوان: مقالات

تصویر اصلی
بسم الله الرحمن الرحیم

(مقدمه)
الحمد لله رب العالمین و الصلاة و السلام علی اشرف المرسلین محمد و علی آله و اصحابه اجمعین. اما بعد: مسأله زن در عصر کنونی از جمله مسائلی است که از سوی هر گروهی با هدف خاصی پای به میان کشیده میشود. از سویی نظامهای الحادی و اسلام ستیزان میخواهند به تصور خود، زن مسلمان را از چنگال دیو شریعت اسلام رهانیده و این سرچشمه الهی را بخشکانند. آنان به گمان خود میخواهند کرامت از دست رفته زن مسلمان را باز پس گرفته و روح حاکمیت، مساوات و برخورداری از کلیه حقوق شهروندی را در کالبد بیجان زنان دمیده، نسیم روح افزای آزادی و آزادگی را در شخصیت آنان متبلور سازند. و از سویی گروه متشددین و متحجرین جامعه میخواهند زن را به عنوان یک راز واجب الاستتار در خانه محبوس کرده و هر گونه ارتباط با اجتماع و جامعه را از وی سلب نمایند. اینها میخواهند همه چیز بر مردم حرام باشد. راحتترین سخنی که از زبان و قلم آنان خارج میشود کلمه حرام است بدون توجه به اینکه این کلمه تا چه اندازه خطرناک است و بدون اینکه دلائل کافی و شافی از اصول و نصوص شریعت و قواعد آن به عنوان سند عرضه دارند.

اینجاست که بر همه آحاد جامعه اسلامی ما لازم است جایگاه زن را در اسلام بشناسند و از مصدر وظایف و حقوق زن در اسلام آگاهی یافته از حق حاکمیت و حق شهروندی که اسلام برای آنان قائل شده است مطلع گردند. با اطلاع کافی از آزادیهایی که اسلام در مورد مسائل مختلف به آنان قائل میشود از جمله مسائل عبادی، سیاسی، اجتماعی، فعالیت در ضمینه های علمی و فرهنگی، مشارکت در مناسبتها و مراسم عروسی، مشارکت در حرفه و صنعت و مهارت، شخصیت واقعی و والای این قشر دلسوز را پیدا کرده و در راه اصلاح خود و جامعه بر آییم. از خداوند منان میخواهیم همه مسلمین را در سایه الطاف لایزال خود محفوظ داشته و توفیق خدمت به اسلام و مسلمین را عنایت فرماید. حوزه علميه عرفانيه عرفان آباد ـ محمود تنگلی/ مرداد 87

(زنان و برگزاری نماز جماعت)


برگزاری نماز جماعت برای زنان امریست مشروع و پسندیده. شیخ سید سابق در بیان استحباب امامت زن برای جماعت زنان میفرماید: فَقَد کَانَت عَائِشَةُ رَضِیَ اللهُ عَنهَا تَؤُمُّ النِّسَاءَ وَ تَقِفُ مَعَهُنَّ فِی الصَّفِّ وَ کَانَت اُمُّ سَلَمَةَ تَفعَلُهُ وَ جَعَلَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ لاُمِّ وَرَقَةَ مُؤَذِّناً لَهَا وَ اَمَرَهَا اَن تَؤُمَّ اَهلَ دَارِهَا فِی الفَرَائِضِ. یعنی ام المؤمنین حضرت عائشه رضی الله عنها، در وسط صف اول زنان میایستاد و برای آنان امامت میکرد. ام المؤمنین حضرت ام سلمه رضی الله عنها نیز اینکار را انجام میداد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم با انتخاب ام ورقه رضی الله عنها به عنوان مؤذن، از ایشان خواست تا در نمازهای پنجگانه برای زنان محله خود امامت نماید.


شیخ احمد شرباصی در کتاب خود یسئلونک فی الدین و الحیاة چنین مینویسد: یَجُوزُ لِلمَرأَةِ أن تَکُونَ اِمَاماً فِی الصَّلاةِ، اِذَا کَانَ مَن یُصَلِّی خَلفَهَا نِسَاء وَ تَقِفُ المَرأةُ الَّتِی تَؤُمُّهُنَّ فِی وَسَطِهِنَّ فَقَد رَوَت رَیطَةُ الحَنَفِیَّة قَالَت: اَمَّتنَا عَائِشَةُ فَقَامَت بَینَنَا فِی الصَّلاَةِ المَکتُوبَةِ وَ المَقصُودُ بِالصَّلاَةِ المَکتُوبَةِ، الصَّلاَةُ المَفرُوضَةُ وَ المَقصُودُ بِعَائِشَةَ هُوَ اُمُّ المُؤمِنِینَ زَوجَةُ رَسُولِ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ وَ هِیَ لاَتَفعَلُ ذَلِکَ اِلاَّ بِاِرشَادٍ مِنَ النَّبِیِّ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ وَ کَذَلِکَ قَالَ عَطَاء: کَانَت عَائِشَةُ تَؤُمُّ النِّسَاءَ وَ تَقُومُ مَعَهُنَّ فِی الصَّفِّ وَ کَذَلِکَ رُوِیَ عَنِ النَّخَعِیِّ اَنَّ عَائِشَةَ رَضِیَ اللهُ عَنهَا کَانَت تَؤُمُّ النِّسَاءَ فِی شَهرِ رَمَضَانَ فَتَقُومُ وَسَطَاً وَ قَالَت حُجَیرَة: اَمَّتنَا اُمُّ سَلَمَةَ زَوجَةُ النَّبِیِّ فِی صَلاَةِ العَصرِ فَقَامَت بَینَنَا وَ قَد وَرَدَ فِی السُّنَّةِ النَّبَوِیَّةِ اَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ اَذِنَ لاُمِّ وَرَقَةَ اَن یُؤَذِّنَ لَهَا وَ یُقَامَ وَ تَؤُمَّ نِسَائَهَا وَ قَد قَالَ فَرِیقٌ مِنَ الفُقَهَاءِ اِنَّ صَلاَةَ الجَمَاعَةِ مُستَحَبَّةٌ لِلنِّسَاءِ المُجتَمِعَاتِ المُنفَرِدَاتِ عَنِ الرِّجَالِ. یعنی زن میتواند امامت جماعت را بر عهده گیرد هرگاه امامت وی فقط بر جماعت زنان باشد زیرا نقل است که حضرت عائشه رضی الله عنها در نمازهای یومیه بر جماعت زنان امامت میکرد و در وسط صف اول آنان قرار میگرفت. منظور از حضرت عائشه، ام المؤمنین همسر گرامی پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم است به طور قطع، چنین عملی با ارشادات و راهنمایی و نیز با هماهنگی حضرت رسول انجام میشده است. همچنین حضرت عطاء رحمة الله عليه میفرماید: حضرت عائشه رضی الله عنها برای زنان امامت میکرد و در وسط صف اول میایستاد و همچنین امام نخعی رحمة الله عليه روایت میکند حضرت عائشه رضی الله عنها در ماه مبارک رمضان برای زنان امامت میکرد و در وسط صف آنان میایستاد حضرت حجیرة رضی الله عنها میفرماید: ام المؤمنین ام سلمه رضی الله عنها در نماز عصر بر ما امامت کرد و در بین ما ایستاد. در احادیث نبوی نیز آمده است پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم به ام ورقة رضی الله عنها مسئولیت اذان و اقامه را سپرده و امامت جماعت بر زنان محله وی را بر عهده ایشان گذاشته است به همین علت، برخی از فقهاء معتقدند جماعت زنان هر گاه جدا و مجزا از مردان باشد مستحب است.


حضرت علامه امام عبد الحی لکنوی میفرماید: اَی کَمَا یُکرَهُ جَمَاعَةُ النِّسَاءِ وَحدَهِنَّ سَوَاءً کَانَ فِی الفَرضِ اَوِ النَّفلِ وَ عَلَّلُوهُ بَاَنَّهَا لاَیَخلُو عَن ارتِکَابِ مَمنُوعٍ وَ هُوَ قِیَامُ الاِمَامِ وَسَطَ الصَّفِّ وَ لاَیَخفَی ضَعفُهُ بَل ضَعفُ جَمِیعِ مَا وَجَّهُوا بِهِ الکَرَاهَةَ کَمَا حَقَّقنَا فِی تُحفَةُ النُّبَلاَء فِي جَمَاعَةِ النِّسَاء أَلَّفنَاهَا فِی مَسئَلَةِ جَمَاعَةِ النِّسَاءِ وَ ذَکَرنَا هُنَاکَ اَنَّ الحَقَّ عَدَمُ الکَرَاهَةِ کَیفَ وَ لَقَد اَمَّت بِهِنَّ اُمُّ سَلَمَةَ وَ عَائِشَةُ فِی التَّرَاوِیحِ وَ فِی الفَرضِ کَمَا اَخرَجَهُ ابنُ اَبِی شَیبَةَ وَ غَیرُهُ وَ اَمَّت اُمُّ وَرَقَةَ فِی عَهدِ النَّبِیِّ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ بِاَمرِهِ کَمَا اَخرَجَ اَبُو دَاوُدَ. یعنی برخی از فقهاء معتقدند جماعت زنان مطلقاً چه در نمازهای فرض و چه در نمازهای نافله مکروه است زیرا در هر صورت امام باید در وسط صف اول قرار گیرد که این خود علت کراهیت است. امام عبدالحی در ادامه میفرماید: این استدلال و هر استدلالی که در باب کراهیت جماعت زنان گفته میشود بسیار ضعیف است همانگونه که بنده در کتاب خودم تحفة النبلاء فی جماعة النساء به طور تفصیل بیان کرده ام آنجا ذکر کرده ام که حقیقت امر عدم کراهیت است. چگونه میتوان مکروه گفت در حالیکه ام المؤمنین حضرت ام سلمة و حضرت عائشة رضی الله عنهما در نمازهای فرض و نافله و تراویح جماعت میکردند و امامت جماعت زنان را بر عهده میگرفتند و نیز ام ورقة رضی الله عنها به دستور پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم امامت جماعت زنان محله خود را بر عهده گرفتند پس نباید در این مسئله جسارت بیش از حد به خرج داده و پا را از حد خود فراتر بگذاریم و قائل به کراهیت جماعت زنان باشیم.


اگر چه فقهائی نیز وجود دارند که جماعت زنان را مکروه میشمارند اما ما میتوانیم اقوال آنانرا بررسی کرده و به نقد بپردازيم و بگوييم علت کراهیت جماعت زنان بنا به اقوال برخی از فقهاء از این دو مورد خارج نیست: يا امام جلو صفوف قرار میگیرد که این مستلزم کشف عورت است و يا وسط صف اول قرار میگیرد که این خود خللی است که بر جماعت آنان وارد میشود. اگر علت کراهیت مورد اول باشد میتوانیم مانع کشف عورت امام باشیم بدینگونه که امام لباس پهن و بزرگی از فرق سر تا نوک انگشتان پای خود بپوشد در اینصورت هیچگونه کشف عورتی صورت نمیگیرد و علت کراهیت نیز از بین میرود. اما اگر علت کراهیت مورد دوم باشد ما نمیتوانیم به طور مطلق قائل به کراهیت این امر باشیم خصوصا در باب نماز جنازه و امامت آنها بر نماز میت وقوف آنها در میان صف اول مسلم و قطعی است. پس بدون قید و شرط و به طور مطلق نمیتوانیم بگوئیم ایستادن در وسط صف اول مکروه است زیرا مواردی وجود دارد که وقوف در وسط صف اول را بعضی از مجتهدین و فقهاء برای مردان نیز ثابت کرده اند.


از آن جمله علامه علی ابن ابی بکر مرغینانی در مورد شخصی که به دو نفر امامت میکند میفرماید: وَ اِن اَمَّ اثنَین تَقَدَّمَ عَلَیهِمَا وَ عَن اَبِی یُوسُفَ رَحِمَهُ اللهُ عَلَیهِ یَتَوَسَّطُهُمَا وَ نُقِلَ ذَلِکَ عَن عَبدِاللهِ بنِ مَسعُودٍ وَ هُوَ مَا رُوِیَ اَنَّ ابنَ مَسعُودٍ صَلَّی بِعَلقَمَةَ وَ الاَسوَدَ فَقَامَ وَسَطَهُمَا. یعنی هرگاه شخصی به دو نفر امامت کند امام جلوی آن دو نفر باید بایستد اما امام ابی یوسف رحمه الله بر این نظر است که امام باید در وسط آن دو قرار گیرد. این همان روایتی است که از ابن مسعود روایت شده است ابن مسعود رضی الله عنه برای علقمه و اسود رضی الله عنهما امامت کرده و در وسط این دو قرار گرفته است و نیز حدیث حضرت ام سلمه و حضرت عائشه رضی الله عنهما نظریه دوم را نقض میکند زیرا اینکار به سفارش و دستور آن حضرت صورت گرفته است. امام عبد الحی اللکنوی میفرماید: اَیضًا مَخدُوشٌ بِاَنَّ الثَّابِتَ بِالمُوَاظَبَةِ اِنَّمَا هُوَ التَّقَدُّمُ فِی حَقِّ الرِّجَالِ لاَ فِی حَقِّ النِّسَاءِ. یعنی به غیر از این موارد میتوان ایراد دیگری به نظریه دوم متوجه ساخت و آن این است که قرار گرفتن در جلوی صف اول میتواند مختص مردان باشد نه برای زنان، در اینصورت هیچگونه خللی نیز متوجه جماعت زنان وارد نمیشود.


کوتاه سخن اینکه جماعت زنان به تنهایی بدون حضور مرد بدون شک صحیح است و جایز. هرگاه زنان به هر علتی از حضور در مساجد باز ماندند هیچگاه نباید ضعف و سستی به خود راه داده و از پاداش و اجر معنوی جماعت بی بهره بمانند زیرا حضرت ختمی مرتبت صلی الله علیه و سلم میفرماید: صَلاَةُ الجَمَاعَةِ تَفضُلُ صَلاَةَ الفَذِّ بِسَبعٍ وَ عِشرِینَ دَرَجَةً. یعنی فضل و برتری نماز با جماعت، بیست و هفت برابر بيشتر از ارزش نماز بی جماعت است.


(زنان و حضور آنها در نماز جمعه)


حضور زنان در نماز جمعه بدون هیچگونه محظوریتی صحیح است. سلطان ابو المظفر محی الدین عالمگیر در کتاب خود با نام الفتاوی الهندیة چنین میگوید: وَ یَصِحُّ اِقتِدَاءُ المَرأةِ بِالرَّجُلِ فِی صَلاَةِ الجُمُعَةِ وَ اِن لَم یَنوِ اِمَامَتَهَا وَ کَذَا فِی العِیدَینِ وَ هُوَ الاَصَحُّ کَذَا فِی الخُلاَصَةِ. یعنی اقتداء زنان به امام در نماز جمعه و عیدین صحیح است اگر چه امام امامت وی را نیت نکند. اين صحیحترین قول نزد فقهاء است. شیخ احمد شرباصی در کتاب خود یسئلونک فی الدین و الحیاه چنین میآورد: وَ لَکِنَّ الفُقَهَاءَ قَد قَرَّرُوا اَنَّ الصَّلاَةَ الجُمُعَةَ مَفرُوضَةٌ عَلَی الرِّجَالِ الذُّکُورِ وَ لَیسَت مَفرُوضَةً عَلَی الاُنَاثِ مِنَ المُسلِمِینَ وَ لِذَلِکَ عِندَمَا ذَکَرُوا شُرُوطَ وُجُوبِ الجُمُعَةِ ذَکَرُوا مِن بَینِهَا شَرطَ الذُّکُورَةِ وَ مَعنَی ذَلِکَ اَنَّهَا لاَتَجِبُ عَلَی الاُنثَی وَ لَکِنَّهُم قَرَّرُوا کَذَلِکَ اَنَّ المَرأةَ اِذَا ذَهَبَت اِلَی الصَّلاَةِ الجُمُعَةِ وَ اَدَّت هَذِهِ الصَّلاَةَ مَعَ المُصَلِّینَ قَبِلَهَا اللهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مِنهَا وَ کَانَت عِوَضاً لَهَا عَن صَلاَةِ الظُّهرِ وَ مَعنَی ذَلِکَ اَنَّهَا لاَتُصَلِّی صَلاَةَ الظُّهرِ مَادَامَت قَد صَلَّت مَکَانَهَا صَلاَةَ الجُمُعَةِ. یعنی فقهاء معتقدند که نماز جمعه فقط برای مردان فرض است لذا به هنگام بیان شرط وجوب جمعه، فقط شرط ذکورت (مردانگی) را بیان فرموده اند به این معنی که نماز جمعه برای زنان فرض نیست. اما با اینحال بر این باورند که اگر زنان در محل اقامه نماز جمعه حاضر شده و نماز جمعه را همراه با امام جمعه اقامه نمایند خداوند متعال در درگاه خود به عنوان بدل نماز ظهر آن روز از وی قبول خواهد کرد و دیگر نیازی به ادای نماز ظهر آن روز نخواهد بود.


(زنان و امامت آنان در نماز جنازه)


امامت زنان در نماز جنازه صحیح است. فقهاء در اینمورد چنین میفرمایند: وَ کَذلِکَ المَرأَةُ اِذَا اَمَّت رَجُلاً جَازَت الصَّلاَةُ اِنتَهَی کَذَا فِی البَحرِ. فِی القُنیَةِ اَمَّتِ المَرأةُ فِی صَلاَةِ الجَنَازَةِ لاَتُعَادُ. فِی شَرحِ المُنیَةِ لَو صَلَّی النِّسَاءُ وَحدَهُنَّ عَلَی الجَنَازَةِ جَازَت وَ تَسقُطُ بِهِ الفَرضُ. وَ یُستَحَبُّ اَن یُصَلِّینَ الجَنَازَةَ مُنفَرِدَات وَ یَجُوزُ جَمَاعَتُهُنَّ یَعنِی یُشتَرَطُ اَن تَقِفَ اِمَامُهُنَّ فِی وَسَطِهِنَّ فِی الصَّفِّ الاَوَّلِ کَذَا فِی الیَنَابِیعِ. یعنی هرگاه زنی در نماز جنازه برای مردان امامت کند آن نماز صحیح خواهد بود همچنین در قنیه چنین میآورد هرگاه زنی در نماز جنازه امامت کند اعاده آن نماز لازم نیست. در شرح المنیه نیز چنین عبارات به چشم میخورد: هرگاه زنان به تنهایی برای میت جماعت تشکیل داده و نماز بخوانند نماز آنها صحیح بوده و اعاده آن لازم نخواهد بود. مستحب این است که زنان به تنهایی نماز جناره خوانده و تشکیل جماعت دهند به شرطیکه امام آنها در وسط صف اول قرار گیرد. کوتاه سخن اینکه هرگاه امامت زن بر مردان در نماز جنازه صحیح باشد پس امامت آنها بر جماعت زنان بدون شک صحیح و جایز خواهد بود.


(زنان و حضور آنها در مساجد)


زنان و حضور آنان در نمازهای یومیه و اقتداء آنها به امام جماعت چیزیست صحیح و مشروع و غیر قابل انکار. آیات، احادیث و اقوال مجتهدین در باب اثبات این مدعا بسیار هستند که به چند مورد بسنده میکنیم. از آن جمله میتوان به کلام الله مجید اشاره نمود آنجا که میفرماید: وَ اَقِیمُوا الصَّلاَةَ وَ آتُوا الزَّکَاةَ وَ ارکَعُوا مَعَ الرَّاکِعِینَ. یعنی نماز را برپا داريد و زکات اموالتان را پرداخت كنيد و به همراه راکعین رکوع نمایید. در این آیه، امر به رکوع مختص مردان نبوده بلکه شامل همه مسلمین اعم از زن و مرد است چنانکه تکلیف به خواندن نماز و دادن زکات اموال تنها برای مردان نیست. اما علت اینکه این تکلیف از دوش زنان ساقط شده فقط جهت تخفیف و اتخاذ روش آسانگیری در حق زنان است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم میفرماید: لاَ صَلاَةَ لِجَارِ المَسجِدِ اِلاَّ فِی المَسجِدِ. یعنی برای همسایگان مسجد، هیچ نمازی به جز در مسجد از آنان پذیرفته نیست و در حدیث دیگری نیز میفرماید: الصَّلاَةُ فِی المَسجِدِ الجَامِعِ تَعدِلُ الفَرِیضَةُ حَجَّةً مَبرُورَةً وَ النَّافِلَةُ کَحَجَّةٍ مُتَقَبِّلَةٍ وَ فُضِّلَتِ الصَّلاَةُ فِی المَسجِدِ الجَامِعِ عَلَی مَا سِوَاهُ مِنَ المَسَاجِدِ بِخَمسَمِأةِ صَلاَةٍ. یعنی خواندن یک نماز فرض در مسجد جامع برابر با یک حج مبرور و ثواب خواندن یک نماز نافله در مسجد جامع مساوی با یک حج مقبول است و فضل و برتری نماز در مسجد جامع نسبت به دیگر مساجد پانصد برابر است.


پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم در حدیث دیگری نیز میفرماید: لاَ تَمنَعُوا اِمَاءَ اللهِ مَسَاجِدَ اللهِ. یعنی زنانرا از رفتن به مسجد منع نکنید و در حدیث دیگری میفرماید: اِذَا استَأذَنَت اِمرَأةُ اَحَدِکُم فَلاَ یَمنَعهَا. یعنی هرگاه همسر شما جهت رفتن به مسجد اجازه خواست هیچگاه آنانرا از رفتن به مسجد باز ندارید. پس همه این احادیث صحیح و احادیث متعدد دیگر همگی به صراحت حضور زنانرا در مساجد بیان میکنند. از پیشوای ما حضرت امام اعظم رحمة الله علیه نیز روایت شده که هرگاه با حدیث صحیحی مواجه شدید قطعا بدانید که آن مذهب من است. پس شما برادران و عزیزان مؤمن! بدانید که همه ما مأمور به بر افراشتن پرچم پر افتخار این دین حنیف هستیم این مهم جز با اصلاح جامعه بشری به هیچوجه امکان پذیر نیست جامعه ای که دو سوم آنرا زنان و دخترها تشکیل میدهند. بیشترین ضربه ای هم که بر مسلمین وارد میشود از طریق همین گروه است لذا لازم است که در همه حال به فکر آنان بوده و در راه تعلیم و ارشاد و راهنمایی ایشان تلاش داشته باشیم خصوصا زنان که نقش آنان در اصلاح نسل و تربیت فرزندان این مرز و بوم بسیار حائز اهمیت است.


شاعر چه زیبا میسراید آنجا که میفرماید: اَلاُمُّ مَدرَسَةٌ اِذَا اَعدَدتَهَا/ اَعدَدتَ شَعبَاَ طَیِّبَ الاَعرَاقِ. یعنی زنان مدرسه هایی هستند که هرگاه خود به نحو احسن تربیت شده و پرورش یابند نسلی آباد و فرهیخته به جامعه بشری تحویل خواهند داد. مادرها در بار مسئولیتی که در قبال پرورش و تربیت فرزندان خود دارند نسبتاً از وظیفه سنگین تری برخوردار هستند زیرا آنان از بدو تولد نوزاد تا دوران نوجوانی و جوانی با فرزندان خود مأنوس و همدم هستند در نتیجه اصلاح و تربیت صحیح این قشر اصلاح جامعه بشری است و فساد و بی بند باری این گروه منجر به فساد جامعه بشری خواهد بود.


بنابراین بهترین کاری که در این راه میتوان انجام داد ارشاد و راهنمایی این قشر و آوردن آنان به جماعات (نمازهای یومیه ـ جمعه ـ اعیاد) است تا با استفاده از مواعظ و سخنرانیهای اساتید فن احکام دینی خود را آموخته و از اخلاق اسلامی بهره مند گردند. و شما ای عزیزان مؤمن و طلاب دلسوز! هر چه سریعتر در راه ارشاد و راهنمایی مسلمین قدم بردارید و برای دعوت برادران دینی خود اعم از مردان و زنان قیام کنید. هرگاه مسجد تازه ای را در دست احداث دارید حتماً جایگاه مخصوصی را برای زنان تعبیه کنید تا امکان حضور آنان نیز در مساجد فراهم باشد. از درگاه خداوند میخواهم همه ما را در راه خدمت به اسلام پایدار نگاه داشته و مغفرت و رضایت خود را به همه ما ارزانی دارد. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.


تالیف: عبدالرحمن آخوند تنگلی.
ترجمه: محمود تنگلی



نوشته‌ای از erfanabad.org
http://www.erfanabad.org/fa

نشانی این صفحه :
http://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=10