ارزیابی اعمال بر اساس انگیزه ها

تاریخ 2008/10/24 23:40:00 | عنوان: روایات و حکایات منتخب

عَن اَمِیر المُؤمِنِین اَبِی حَفص عُمَر بن الخَطّاب رَضِی اللهُ عَنهُ قَالَ: سَمِعتُ رَسُول اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّم یَقُولُ: «اِنَّمَا الاَعمَالُ بِالنِّیَّاتِ وَ اِنَّمَا لِکُلِّ امرئٍ مَا نَوَی فَمَن کَانَت هِجرَتُهُ اِلَی اللهِ وَ رَسُولِهِ فَهِجرَتُهُ اِلَی اللهِ وَ رَسُولِهِ وَ مَن کَانَت هِجرَتُهُ لِدُنیَا یُصِیبُهَا اَو اِمرَأةٍ یَنکِحُهَا فَهِجرَتُهُ اِلَی مَا هَاجَرَ اِلَیهِ»

از امیر المؤمنین ابو حفص عمر بن خطاب رضی الله عنه روایت شده که فرموده اند: شنیدم پیامبر خدا که درود و سلام خدا بر او باد میگفت: «اعمال بر اساس انگیزه ها ارزیابی میشود. هر کس پاداش آن چیزی را میگیرد که نیت کرده است. لذا هر کس با انگیزه کسب رضای خدا و پیامبر او هجرت کرده باشد، به عنوان هجرت در راه خدا و پیامبر از او پذیرفته شده و پاداش داده میشود و هر کس با انگیزه ی دست یابی به هدفی دنیوی و یا ازدواج با زنی هجرت کرده باشد، پس هجرت او بر مبنای همان انگیزه ای که داشته است ارزیابی میشود». یعنی همه ی کارهای دنیا و آخرت بموجب نیت بندگان خواهد بود. در هر کاری به سخنی که از دهان خارج میشود اعتباری نیست بلکه نیت شخص معتبر است. این حدیث را دو امام محدثین «ابو عبدالله محمد بن اسماعیل بن ابراهیم بن مغیره بن بردزبه بخاری» و «ابو حسین مسلم بن حجاج بن مسلم قشیری نیشابوری» در صحیح های خود که صحیح ترین کتاب های تدوین شده در ضمینه حدیث هستند، روایت کرده اند.


نیت در لغت به معنی قصد است. میگویند «نَوَاکَ اللهُ بِخَیرٍ» خداوند نسبت به تو قصد خیر نماید. نیت در شرع به معنی قصد کردن به کاری به هنگام انجام آن میباشد. در مورد کسی که کاری را هم به خاطر دنیا و هم به خاطر آخرت انجام میدهد، برخی از علماء گفته اند: عملش مردود است و به این حدیث قدسی استدلال کرده اند که در آن خداوند متعال میفرماید: «انا اغنی الشرکاء فمن عمل عملا اشرک فیه غیری فانا برئ منه». یعنی من بی نیاز ترین شرکاء هستم لذا چنانچه کسی در انجام کاری غیر مرا شریک من قرار دهد از او بیزار خواهم بود. این رأی حارث محاسبی در کتاب الرعایة است. او در آن جا میگوید: اخلاص آن است که مقصود شما از اطاعت و عبادتتان فقط خدا باشد و هیچ کس و هیچ چیز دیگری مد نظرتان نباشد.

ریا دو نوع است: یکی اینکه فقط به خاطر مردم عبادت کند و دوم آنکه عبادات را هم به خاطر خدا و هم به خاطر مردم انجام دهد و در هر دو حالت نیز عمل باطل خواهد بود.

منابع: شرح اربعین نووی ص 24 و 31 ترجمه فارسی ـ هزار و یک حدیث.



نوشته‌ای از erfanabad.org
http://www.erfanabad.org/fa

نشانی این صفحه :
http://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=100