عالمان و جاهلان و جایگاه هر یک از آنان

تاریخ 2009/2/8 10:30:00 | عنوان: روایات و حکایات منتخب

تصویر اصلی

پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم فرموده اند: «نَومُ العالِمِ خَیرٌ مِن عِبَادَةِ الجَاهِلِ» .

یعنی خواب عالم، بهتر از عبادت جاهل است.
حکایت:

روزی پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم به مسجد آمدند. شیطان را دید که کنار در مسجد ایستاده است. آنحضرت خطاب به شیطان گفتند: «ای ابلیس! اینجا چه میکنی؟». شیطان گفت: «میخواهم وارد مسجد شوم و نماز آن نمازگزار را فاسد کنم، اما از آن مردی که کنار آن خوابیده است میترسم». پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم با تعجب فرمودند: «چرا از نمازگزار نمیترسی در حالی که او مشغول عبادت و مناجات با خداوند است و بالعکس از مردی که در خواب است میترسی! ». شیطان ملعون گفت: «نمازگزار، جاهل و بی علم است، اما آن کسی که در کنارش خوابیده، عالم است. فاسد کردن نماز نمازگزار جاهل، بر من کار مشکلی نیست. اما من میترسم که آن نمازگزار جاهل، نقصان خود را از آن عالم پرسیده و نمازش را به روش صحیحی اعاده نماید. در نتیجه زحمتم هیچ شود». پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم در این حال فرمودند: «نوم العالم خیر من عبادة الجاهل».


حدیث حضرت معاذ بن جبل:

حضرت معاذ بن جبل رضی الله عنه درباره تعلیم و تعلم از پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم روایت کرده اند: «علم و دانش بیاموزید؛ زیرا که آموختن علم، موجب ترس از خدا و دوری از نافرمانی او میگردد. طلب آن عبادت، و خواندنش تسبیح است. جستجوی آن جهاد و آموزش آن به دیگران، صدقه و احسان است و بخشش آن به اهل خانواده، قربت و نزدیکی جستن به خداست. علم در تنهایی مونس، و در غربت یار و یاور، و در خلوت همصحبت و در حین غم و شادی، راهبر و راهنما میباشد. علم در نزد دوستان و آشنایان، آرایش و آراستگی است و در نزد غریبان و نا آشنایان، آشنا و خویشاوند. علم سلاحی برنده ای است بر ضد دشمنان، علم نور و روشنایی بخش راه بهشت است. خداوند به وسیله آن، دوستان و اولیاء خود را مقام والا عطا مینماید تا ایشان را وسیله هدایت و راهنمایی دیگران بگرداند. فرشتگان در دوستی ایشان میل و رغبت پیدا میکنند تا بال و پر خویش را بر آنان بگسترانند و لمس نمایند. تمام آفریده ها اعم از تر و خشک، حتی ماهیان دریا و خزندگان و جانوران وحشی و چهارپایان بیابان، آسمان و ستارگانش برای اهل طلب آمرزش مینمایند؛ زیرا که تردیدی نیست علم و دانش حیات دلهای نابینا و نور چشمها در تاریکی و نیرو بخش تنهای ضعیف و ناتوان است. به وسیله ی علم است که انسان، به مقام و منازل نیکان و درجات عالی میرسد. توکل و اندیشیدن درباره علم، معادل روزه گرفتن و خواندن آن مساوی است با نماز گزاردن و ثواب شب زنده داری. بیگمان طاعت و عبادت و توحید و یکتاپرستی، منوط به علم و آگاهی است. همچنین پرهیزگاری و به جا آوردن صله رحم و تشخیص حلال و حرام، به علم بستگی دارد؛ از این رو علم پیشوای انسان و عمل نیز تابع آن است».



فضیلت علم و علم اندوزی:

اما علم و دانش از جهت عقل، فضیلت و برتری آن بر کسی پوشیده نیست؛ زیرا که بوسیله علم و دانش است که انسان به وحدانیت خدا پی میبرد و به قرب و جوار او میرسد. بدیهی است که این خود سعادت ابدی و لذت سرمدی است که هرگز پایان پذیر نمیباشد. بنابراین عزت دنیوی و سعادت اخروی در علم و آگاهی میباشد. بی گمان دنیا کشتگاه آخرت است، پس شخص عالم میتواند بوسیله علم و آگاهی و در اثر تهذیب اخلاق و کردار آگاهانه و خدا پسندانه خویش، سعادت ابدی را برای خود بکارد. و همچنین میتواند بوسیله تعلیم و آموزش به دیگران، سعادت و خوشبختی همیشگی را کسب کند؛ زیرا که او بدین وسیله اخلاق و کردار و رفتار دیگران را پاک و درست مینماید و به علم خود، ایشان را به سوی خدا و به طرف آنچه که انسان را به خدا نزدیک میسازد، فرا میخواند. چنان که خداوند میفرماید: «ادع الی سبیل ربک بالحکمة و الموعظة الحسنة و جادلهم بالتی هی احسن» یعنی ای پیامبر! مردمان را به سخنان استوار و به جا و اندرزهای نیکو و زیبا به راه پروردگارت فرا خوان و با ایشان به شیوه ی هرچه نیکوتر و بهتر گفتگو کن. سوره نحل آیه ی 125 . حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم در حدیثی دیگر فرموده اند: کسانی که میخواهند به نجات یافتگان از آتش جهنم نظر کنند، به طالب علم نظر بیافکند. به خدایی که جان محمد صلی الله علیه و سلم در پنجه ی اوست، هر کس که برای یاد گیری علم، به در عالمی بیاید، خداوند متعال در مقابل هر حرفی که یاد گرفته و هر قدمی که در راه علم برداشته، ثواب یک سال را برای وی مینویسد و نیز در برابر هر قدم وی در بهشت شهری برای او میسازد. طالب علم بر روی زمین راه میرود در حالی که زمین به وی طلب آمرزش میکند، صبح و شب از گناه بخشوده و مغفور میشود و فرشتگان نیز برای او گواهی میدهند که ایشان بنده ای است که خداوند وی را از آتش جهنم آزاد کرده است. و نیز در حدیثی دیگر فرموده اند: مرگ یک طائفه بهتر است از مرگ یک عالم. و نیز در حدیثی دیگر اینگونه فرموده اند: کن عالما او متعلما او مستمعا او محبا و لا تکن خامسا فتهلک. یعنی اگر توانستی عالم باش، اگر نتوانستی، طالب علم باش، و اگر نتوانستی، از کسانی باش که به گفته ی علماء گوش میدهند، و اگر نتوانستی، علماء را دوست بدار، از پنجمی (غیر از اینها) نباش که حتما هلاک میشوی. پس چه بهتر که قدر علم و اهل علم را بدانیم و به گفته ی ایشان عمل کنیم. انشاء الله که سعادتمند میشویم. آمین.



منابع: مختصر احیاء علوم الدین ـ درة الناصحین ـ ارشاد المؤمنین.



نوشته‌ای از erfanabad.org
http://www.erfanabad.org/fa

نشانی این صفحه :
http://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=166