امام مسلم نیشابور رحمة الله علیه

تاریخ 2013/11/30 12:20:00 | عنوان: چهره های ماندگار

تصویر اصلی
امام ابو الحسين مسلم بن حجاج بن مسلم قشيری نيشاپوری، در سال 204 هجری در نیشاپور چشم به دنیا گشود. در سن کودکی آغاز به فرا گیری وتحصیل علوم نمود، و از محضر دانشمندان فراوانی کسب فیض نمود، پس از فراگیری علوم از محضرعلماء و اساتید نیشاپور به اقطار جهان جهت فراگیری علوم حدیث مسافرت و از شیوخ ذیل اخذ حدیث کرد: امام محمد بن اسماعیل بخاری (ت:256هـ) ـ یحیی بن معین (ت:224 هـ) ـ ابوبکر بن ابی شیبه (ت:235هـ) ـ عثمان بن ابی شیبه (ت:239هـ) ـ قتیبه بن سعید (ت: 240هـ) ـ امام احمد بن حنبل (ت:241هـ) ـ حرمله بن یحیی (ت:244هـ) ـ محمد بن مثنی (ت:252هـ).
در مورد مکانت و بزرگی و زکاوت و علو مرتبه علمی امام مسلم تمام علماء با هم اتفاق نظر دارند. در این مورد حافظ ابو علی نیشابوری میفرماید: در علم حدیث کتابی صحیح تر از کتاب امام مسلم وجود ندارد. آوازه امام مسلم به گوش خاص و عام رسید، لذا طالبان حدیث وتشنگان میراث محمدی از گوشه و اطراف سرزمین پهناور اسلام برای شنیدن و روایت حدیث به محضر امام میآمدند،
افراد بی شماری از مجلس درس امام فیض بردند، حتی برخی از ائمه و اقران ایشان نیز از وی حدیث روایت کرده اند، ما تعدادی از شاگردان امام در را اینجا ذکر مینماییم: ابو عیسی ترمذی (ت:279هـ) ـ ابو حاتم رازی ـ ابوبکر محمد بن اسحاق ابن خزیمه(ت: 311هـ) ـ موسی بن هارون ـ ابو عوانه یعقوب بن اسحاق اسفرائینی ـ یحیی بن صاعد ـ ابراهیم بن محمد بن سفیان( ت:308 هـ) ـ ابراهیم بن ابی طالب
امام مسلم خدمات شایانی برای اسلام ، بخصوص در زمینه جمع آوری احادیث انجام داده است، وکتابهای مهمی در حدیث و علوم حدیث تألیف نموده که مهمترین آنها: (الجامع الصحیح) «صحیح مسلم» میباشد که از صحاح سته محسوب میشود. کتابهای دیگرايشان عبارتند از: کتاب العلل ـ کتاب الأسماء والکنی ـ کتاب الأقران ـ کتاب المخضرمین ـ کتاب من لیس له إلا راو واحد ـ کتاب اولاد الصحابه ـ کتاب المسند الکبیر ـ کتاب الجامع الکبیر ـ کتاب التمییز ـ کتاب طبقات التابعین.
کتاب امام مسلم دومین کتاب صحیح بشمار میآید، صحیح بخاری و صحیح مسلم صحیح ترین کتاب بعد از قرآن کریم میباشد که امت اسلام صحیح بودنش را پذیرفته است. امام مسلم در این کتاب تقریبا چهار هزار حديث منتخب جمع کرده و این کتاب را در طول 25 سال نوشته است. در تاریخ امام یافعی مذکور است که مسلم صحیح خود را از 300 هزار حدیث مسموعه تصنیف نمود و میان علماء اهل سنت در باب تفضیل صحیح بخاری و صحیح مسلم اختلاف است و مشهور است که کتاب بخاری افقه و کتاب مسلم احسن سیاق را در روایات دارد. در انتخاب احادیث و رجال دقت خاصی بکار برده است، حتی سعی نموده اختلاف الفاظ راویان نیز بیان نماید، و این کتاب عظیم را از میان هزاران روایات برگزیند. امام مسلم میفرماید: این کتاب صحیح را از میان سیصد هزار حدیث انتخاب نموده ام. از ویژگیهای صحیح مسلم اینست که تمام متون و طرق حدیث را یک جا ذکر مینماید، وآنها را در ابواب مختلف جدا جدا نمیسازد، چنان که امام بخاری انجام داده است، و همچنین احادیث را تکرار نمیکند، مگر به ندرت؛ مثلا برای اضافه ای که در سند یا متن حدیث وجود داشته باشد. امام مسلم احادیث را به 3 قسمت تقسیم کرده است. قسم اول: احادیثی که افراد حافظ و ثقه رعایت کرده اند که هیچ گونه مشکلی این افراد ندارند نه در حفظ و نه در اتقان. قسم دوم: احادیثی که افراد متوسط هستند در حفظ و در اتقان. قسم سوم: احادیثی که افراد ضعیف و متروک آن را روایت کرده اند. بدین صورت وقتی امام حدیثی را ذکر کرد برای تقویت آن احادیث گروه دوم را نیز بعد از ذکر احادیث گروه اول، ذکر میکند ولی از احادیث گروه سوم استفاده نمیکند.
همچنانکه علمای اسلام به صحیح بخاری توجه خاصی داشته اند، به صحیح امام مسلم نیز از نظر شرح، اختصار، و بیان مسائل فقهی اش توجه ویژه ای نموده اند. «المعلم فی شرح کتاب مسلم» تألیف امام ابوعبد الله مازری است ـ «اکمال المعلم فی شرح صحیح مسلم» تألیف قاضی عیاض ـ «المنهاج فی شرح صحیح مسلم بن الحجاج» تألیف امام محیی الدین نووی است که کاملترین و بهترین شرح صحیح مسلم بشمار میآید ـ «الملهم شرح صحیح مسلم» تألیف امام شبیر احمد عثمانی، از شرحهای مشهور براین کتاب است.
امام مسلم، عصر یکشنبه ، ماه رجب سال 261 هجری در سن 57 سالگی چشم از جهان فرو بست و در نصرآباد نیشاپور به خاک سپرده شد. تاریخ نویسان داستان عجیبی درباره ی سبب وفات ایشان نوشته اند، میگویند: مجلس مذاکره حدیث برپا بود از امام مسلم درباره یک حدیثی پرسیده شد، امام در همان مجلس آن حدیث را ندانست، آنگاه به منزل رفت و به جستجوی آن حدیث در کتابهایش پرداخت، وکیسه ای از خرما نزدش گذاشته شده بود؛ همچنان که غرق مطالعه و جستجوی حدیث بود، خرماها را نیز یکی یکی تناول میکرد تا اینکه خرماها تمام گردید، و آن حدیث مورد نظر را نیز یافت، و خوردن این خرمای بیش از اندازه سبب وفات ایشان گردید. و الله اعلم.



نوشته‌ای از erfanabad.org
http://www.erfanabad.org/fa

نشانی این صفحه :
http://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=755